Trị liệu bức xạ, hay bức xạ trị liệu, dùng tia x năng lượng cao – ở liều lượng cao hơn nhiều so với tia x chẩn đoán – để hủy hay diệt tế bào ung thư bằng cách ngăn không cho chúng phát triển và phân chia. Trị liệu bức xạ là chữa trị cục bộ thường được đề nghị cùng với cắt bỏ khối u để diệt tế bào ung thư còn lại. Nó loại bỏ tế bào ở nơi ung thư ban đầu và không có hiệu quả trong việc loại bỏ tế bào ung thư đã di căn sang phần khác của cơ thể.
Có thể trị liệu bức xạ bên ngoài hay bên trong. Bức xạ bên ngoài đưa tia năng lượng cao trực tiếp vào khối u từ một cái máy nằm ngoài cơ thể và không cần phải nằm viện. Chữa trị bằng bức xạ điều chỉnh cường độ (Intensity Modulated Radiation Treatment, hay IMRT) là trị liệu bức xạ được thực hiện bởi thiết bị tín số ba chiều.
Bức xạ bên trong, hay liệu pháp tia phóng xạ đến gần (Brachytherapy) là đưa viên nén phóng xạ quanh nơi ung thư thông qua nhiều ống thông, hay bằng dụng cụ Mammosite (ống thông với bong bóng).
Phản ứng phụ bao gồm mệt mỏi, kích thích hay thay đổi da, đau vú và sưng do ứ đọng chất dịch.
Để chữa trị khối u chính xác mỗi ngày, chuyên viên bức xạ làm dấu trên bề mặt cơ thể. Vết mực hay vết đánh dấu đôi lúc có thể bị xóa mờ, đòi hỏi chuyên viên hay bác sĩ phải đoán chỗ đánh dấu nếu chỗ đó bị mờ. Có thể băng chỗ đánh dấu lại để bảo vệ, nhưng điều quan trọng nên nhớ là một số bệnh nhân không chịu được băng dán.
Xăm da rất đáng tin cậy – quý vị không thể xoá đi. Thông thường chỉ giới hạn lên đến hai hoặc ba dấu và thường không nhìn thấy được khi mặc đồ.
Ưu điểm thực sự của xăm da là biết được lâu dài vùng chữa trị. Một số phụ nữ sẽ bị ung thư đối bên (vú còn lại). Nếu còn dấu xăm da từ lần chữa trị trước, bác sĩ ung bướu bức xạ biết vị trí của vùng bức xạ và bộ phận nào nằm trong vùng bức xạ đó, và có thể phòng ngừa gối lên vùng mới. Ngoài ra, nếu hồ sơ bệnh nhân bị mất hay hư hại, dấu xăm da có thể cho biết những lần chữa trị trước đây.
Phỏng theo số phát hành Lifeline mùa hè 2002.