Buồn nôn và ói mửa
Có bốn loại buồn nôn và ói mửa
Phản ứng phụ bình thường của bệnh ung thư và trong lúc chữa trị bệnh ung thư – hoặc nhiễm trùng thứ cấp – là buồn nôn. Sau đây là những dạng thông thường nhất:
- Báo trước: thường bắt đầu sau vài đợt chữa trị bằng trị liệu hóa chất và xảy ra nhằm phản ứng lại tín hiệu môi trường như ngửi mùi gạc có cồn hay âm thanh ở trung tâm chữa trị. Quý vị có thể giảm triệu chứng này bằng cách thay đổi hành vi, thôi miên, tưởng tượng có hướng dẫn và kỹ thuật thư giãn, hay bằng cách tự làm mình xao lãng. Thuốc trị nôn (thuốc chống buồn nôn) không có tác dụng lắm.
- Cấp tính: Phần lớn có liên quan tới trị liệu hóa chất; thuốc, liều lượng, thời biểu dùng thuốc và các yếu tố cá nhân xác định thời lượng và tình trạng nặng nhẹ của triệu chứng buồn nôn.
- Chậm trễ: Phần lớn có thể xảy ra ở bệnh nhân dùng trị liệu hóa chất liều cao, loại này xảy ra khi các triệu chứng xuất hiện hơn 24 giờ sau khi chữa trị.
- Mãn tính: Khác với buồn nôn và ói mửa do trị liệu hóa chất, buồn nôn mãn tính thường xuất hiện ở bệnh nhân bị ung thư nặng. Điều này liên quan tới một số yếu tố, bao gồm táo bón, dùng thuốc an thần hay giảm đau, hoặc do bệnh ung thư.
Tình trạng buồn nôn cấp tính, chậm trễ và mãn tính thường được chữa trị bằng thuốc trị nôn (chống nôn). Hỏi bác sĩ xem loại nào tốt nhất cho quý vị.
Tự điều quản
Thuốc trị nôn thường có tác dụng tốt, nhưng có một số phương cách chữa trị tự nhiên có thể ngăn ngừa buồn nôn và ói mửa:
- Tránh xá thức ăn nhiều chất béo, thức ăn chiên xào, nhiều gia vị và ngọt
- Không nấu ăn trong lúc bị buồn nôn. Nếu có thể được thì nhờ người khác nấu ăn cho mình. Một cách khác là nấu ăn và để đông lạnh thức ăn trước khi trị liệu hóa chất và sau đó hâm nóng khi cần dùng.
- Dinh dưỡng theo cách thích hợp bằng cách uống sữa khuấy và thuốc bổ dưỡng dạng lỏng.
- Dùng kỹ thuật thư giãn để kiềm chế triệu chứng buồn nôn báo trước và lấy lại tự tin.
Khi nào nên gọi cho bác sĩ
Điều quan trọng là phải dùng thuốc theo toa bác sĩ. Ngoài việc chống chọi với bệnh ung thư, liều lượng thông thường làm ổn định lượng thuốc trong máu, do đó kiềm chế được buồn nôn và ói mửa. Để bảo đảm ngấm thuốc đều đặn, quý vị nên gọi cho bác sĩ nếu
- Bị ói mửa và không thể dùng thuốc
- Tiệm thuốc tây không bán thuốc trị nôn.
- Quý vị không thể trả nổi tiền mua thuốc trị nôn.
- Quý vị không biết rõ cách dùng và khi nào thì dùng thuốc.
- Nếu thuốc có tác dụng, nhưng không như quý vị mong muốn.
NGUỒN THAM KHẢO:
1. Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia. Chuẩn bị cho các phản ứng phụ: Nên dự trù điều gì từ trị liệu ung thư vú (băng viđêô).
2. Viện Ung Thư Quốc Gia, www.nci.nih.gov.